Koopgids voor Elektrische Gitaar

Hoe kies je jouw elektrische gitaar? 

Wie heeft er niet gedroomd van gitaarspelen voor een uitzinnige menigte van duizenden fans? We kunnen je niet helpen bij je gitaarspel, maar we kunnen je wel helpen om de juiste gitaar te vinden! Deze shopping gids van KEYMUSIC bevat informatie die je kan helpen bij het kiezen van een elektrische gitaar die past bij jouw wensen en behoeften.

Onze gitaarspecialisten staan voor je klaar en geven je graag persoonlijk advies. Als je dit geweldige instrument wil ontdekken, dan kan je dat het beste doen in onze winkels. Een gitaar moet je gewoon horen en voelen. Daar draait het toch om?

Gitaarmodellen

We bieden een grote verscheidenheid aan solidbody gitaarmodellen aan. De twee belangrijkste body vormen zijn de ST-modellen en Single Cut-modellen die allemaal zijn afgeleid van de originele Fender Stratocaster en Gibson Les Paul gitaren. Daarnaast hebben we de T-modellen en Double Cut-modellen, afgeleid van de originele Fender Telecaster en Gibson SG. De meer extreme modellen hebben we verzameld onder de categorie heavy gitaren. Alle andere gitaarmodellen vind je onder de categorie met alternatieve gitaarmodellen

verschil gitaarmodellen

ST-modellen en T-modellen zijn doorgaans voorzien van single-coil pickups: elementen met een enkele draadspoel. Dat geeft een helder geluid, maar is gevoeliger voor ruis. Deze gitaren zijn populair in pop, rock en country. Single Cut gitaren en Double Cut gitaren hebben meestal humbuckers: dubbelgewonden elementen met een vollere sound en minder last van ruis. Deze gitaren zijn ideaal voor steviger gitaarwerk, maar bijvoorbeeld ook voor blues en jazz. 

MASSIEVE BODY VS. HOLLOWBODY

Elektrische gitaren zijn verkrijgbaar in drie basissmaken: solidbody, semi-hollowbody en hollowbody. Solidbody gitaren hebben een body van massief hout. Hollowbody gitaren worden gebouwd als akoestische gitaren en hebben een volledig holle klankkast. Een semi-hollowbody gitaar beschikt over een massief centraal houten blok in de verder holle klankkast. Hier zie je de drie types naast elkaar. Als voorbeeld van een massieve body is een SG-model gebruikt. 

3 body types

Solidbody elektrische gitaren zijn verreweg de grootste en meest populaire categorie gitaren. De semi-hollowbody gitaren noemen we semi-akoestische gitaren, terwijl de gitaren die volledig hollowbody zijn ook wel jazzgitaren worden genoemd. 

De anatomie van een elektrische gitaar

Klik op onderstaande afbeelding voor een grotere versie.

 Anatomie elektrische gitaar

DE ELEMENTEN

SINGLE-COIL PICKUPS (ENKELSPOEL GITAARELEMENT)

Single-coil pickupsDe eerste elektrische gitaren gebruikten allemaal single-coil pickups. Een single-coil pickup heeft slechts één draadspoel. Deze pickups kunnen beschikken over een enkele magneet, een magneet met schroefjes voor instelbare pool deeltjes of een aparte magneet voor iedere snaar. Ongeacht het aantal of de opstelling van magneten, het blijft een single-coil pickup als het slechts één draadspoel voorkomt.

Een singlecoil pickup kan zeer goed een trillend magnetisch veld omzetten in een elektrisch signaal. Helaas is een enkele draadspoel ook een zeer goede antenne. Een draadspoel zal altijd alle elektromagnetische straling uit de lucht plukken, en wij worden overal omringd door straling. Vooral de 50Hz en 60Hz brom van het lichtnet in gebouwen, elektrische ruis van verlichting, en de meest recente bron van ruis die gitaristen met single-coil pickups dwars zit: de computer monitor. Kortom, single-coil pickups zijn gevoelig voor ruis en brommen.

DE SINGLE-COIL SOUND

Single-coil pickups hebben een dunne, cleane en transparante sound. Deze pickups zijn meestal ongeveer 2cm breed en iets meer dan 6cm lang. Single-coil pickups worden veel gebruikt bij Fender gitaren zoals de Stratocaster en Telecaster, twee gitaren die zeer populair zijn in rock, country en pop. Enkele van de meest populaire gitaristen die bekend zijn geworden met de Fender Strat single-coil sound zijn Jimi Hendrix, Eric Clapton en Stevie Ray Vaughan. Beroemde Telecaster spelers zijn Bruce Springsteen, Buck Owens en Johnny Paycheck.

HUMBUCKER PICKUPS (DUBBELSPOEL GITAARELEMENT)

Al in het jaar 1935 introduceerde Gibson de eerste electro-magnetische pickup, genaamd de “bar.” Het eerste model waar deze pickup op werd gebruikt was de Gibson “Hawaiian Electric,” maar de pickup werd in 1936 ook op het ES-150 model toegepast en rond 1938 bij Gibson banjo's. De "bar" pickup is in die tijd zeer succesvol geworden dankzij de gitaarpionier Charlie Christian. Zelfs vandaag de dag staat deze pickup nog bekend als de “Charlie Christian” pickup.

Humbucker pickupsIn de jaren 1950 gaf Ted McCarty, president van Gibson en zelf ingenieur, opdracht aan Walt Fuller en Seth Lover om een pickup te ontwikkelen die niet gevoelig was voor "brommen" in de nabijheid van transformatoren en andere elektrische interferentie. Lober begon in 1954 en een jaar later vroeg hij patent aan voor een pickup die gebruik maakte van twee spoelen om de brom "hum" te voorkomen "buck". Hier komt de naam "humbucker" vandaan. 

Een humbucker gebruikt twee draadspoelen en twee magneten (of twee sets magneten), of poolstukjes aan beide uieinden van een enkele magneet. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is het niet correct om te stellen dat de twee draadspoelen "uit fase zijn". Als we strikt genomen spreken over individuele elektrische draadspoelen zijn ze “in-fase” wanneer ze in dezelfde richting zijn gewonden. Echter spreekt je bij pickups van “in-fase” wanneer de signalen in fase zijn. Het signaal dat wordt opgewekt in de ene pickup wordt toegevoegd aan het signaal van de andere pickup, in plaats van dat ze worden afgetrokken.

Bij een humbucking pickup zijn de twee coils gewonden met tegengestelde elektrische polariteit, maar de magnetische polariteit is voor iedere coil ook omgedraaid. We proberen het verder niet te technisch te maken, maar dit betekent simpelweg dat iedere draadspoel twee signalen draagt: het signaal van de trillende snaar, dat wordt versterkt en een vet en stevig geluid geeft, en de ruissignaal dat wordt geannuleerd.

DE HUMBUCKER SOUND

De humbucker werd toegepast op twee modellen van de Les Pauls in 1957, de Goldtop Standard en de Les Paul Custom met drie pickups. De warme, soepele, humbucker dubbelspoel sound van de Gibson Les Paul is een favoriet voor rock, blues, pop en jazz. De eerder genoemde gitaristen hebben ook regelmatig gespeeld op Gibson gitaren. Bekende gitaristen wiens gitaarstijl echter vooral wordt geassocieerd met de dubbelspoel “humbucker” sound zijn Jimmy Page, Joe Perry, John Lennon, BB King, Wes Montgomery en Chet Atkins.

Veel gitaren hebben een combinatie van enkel- en dubbelspoel pickups. Veel gitaren met een dubbelspoel pickup hebben een schakelaar waarmee je één van de spoelen kan uitschakelen, zodat je kan kiezen tussen single- en dubbel-coil.

HS, HSS EN HSH

In het assortiment van KEYMUSIC vind je ook gitaren die voorzien zijn van zowel single coil (S) als humbucker (H) elementen. Deze combinatie is te herkennen als HS, HSS of HSH gitaren, afhankelijk van de volgorde van de pickups. Met dergelijke combinaties kun je eenvoudig schakelen tussen verschillende sounds.

COIL SPLITTING

Het geluid van een enkel (singlecoil) element heeft een andere klank vergeleken met een dubbel (humbucker) element. De keuze van het element bepaalt het karakteristieke geluid van een gitaar. Maar wat nou als je beide sounds wil combineren in 1 gitaar?

Er zijn gitaren met de zogenaamde HSS of HSH configuratie waarbij beide type elementen gecombineerd worden, maar er is ook een andere optie. Deze andere mogelijkheid is het zogenaame coil splitting. Dit houdt simpelweg gezegd in dat de ene helft (coil) van de humbucker wordt uitgeschakeld. Wat overblijft is slechts een enkele spoel waardoor de karakteristiek van het element verandert van een humbucker naar een singlecoil. Dit geeft de gitaar een grotere verscheidenheid aan klanken.  

Coil splitting dient niet te worden verward met coil tapping. Een element bestaat uit verschillende onderdelen waaronder de spoel met het omwonden koperdraad. De hoeveelheid windingen van dit draad beinvloedt de hoogte van de output van een element. Coil tapping is simpelweg gezegd de mogelijkheid om het aantal windingen te beinvloeden voordat het signaal doorgestuurd wordt. 

De houtsoort

Gitaar houtSinds de vroege jaren van de muziek is er een belangrijke relatie tussen instrumenten en hout en bij elektrische gitaren is dat niet anders. Het hout dat wordt gebruikt voor elektrische gitaren, noemt men vaak tonewoods of klankhout. Deze houtsoorten staan bekend om de klank en sustain wanneer ze gebruikt worden bij muziekinstrumenten. Het is interessant om op te merken dat het hout zelf verschillende karakteristieken heeft afhankelijk van het deel van de gitaar waar het hout wordt gebruikt.

De houtsoorten hieronder zijn de meest gebruikte tonewoods voor elektrische gitaren, maar er zijn nog meer houtsoorten bruikbaar. Wanneer twee gitaren zijn gemaakt van hetzelfde hout, kunnen ze toch nog heel anders klinken. 

Populaire houtsoorten voor de gitaarbody
  • Elzenhout (Alder) - Lichtgewicht met een gebalanceerde klank.
  • Essehout (Ash) - Open nerf met gebalanceerde klank, geweldig voor transparante lakafwerking.
  • Lindehout (Basswood) - Lichtgewicht met een warme klank, met sterke mids.
  • Limba (Korina) - Gemiddeld tot zwaargewicht hout, zeer warme klank, minder hoge tonen.
  • Mahonie (Mahogany) - Gemiddeld tot zwaargewicht, zeer warm met een geweldige sustain.
  • Esdoorn (Maple) - Gemiddeld tot zwaargewicht hout, zeer helder met veel sustain.
  • Populier (Poplar) - Lichtgewicht hardhout, helder en crispy.
Populaire houtsoorten voor de hals
  • Esdoorn (Maple) - Hoge dichtheid, hard en sterk, zeer heldere klank met veel sustain.
  • Mahonie (Mahogany) - Zeer warm en vet geluid.
Houtsoorten voor de toets
  • Esdoorn (Maple) - Hoge dichtheid, hard en sterk, snel spel, zeer heldere klank en geweldige sustain.
  • Palissander (Rosewood) - Speelt soepel en snel met een zeer warme klank.
  • Ebbenhout (Ebony) - Zeer hard hout, soepel en snel spel, zeer heldere klank met veel sustain.
  • Pau Ferro - Zeer hard hout, snel en soepel spel, meer helder dan palissander, warmer dan ebbenhout.

De gitaarhals

GitaarhalsJe hebt het waarschijnlijk inmiddels wel in de gaten... iedere gitarist is uniek en de voorkeuren voor hun favoriete gitaren verschillen sterk. Dat geldt zeker ook voor gitaarhalzen. Je kan een eindeloze hoeveelheid verschillende halzen ontdekken van verschillende gitaarbouwers. We kunnen het echter allemaal wat overzichtelijker maken, door het te vereenvoudigen tot drie factoren: het hout (soort en aantal delen), de halskoppeling (hoe hij vastzit aan de body), en het profiel (breedte, dikte en vorm).

Welk hout kies jij?

Of je favoriete gitaarhals nu is gemaakt uit één stuk of is samengesteld uit twee of meerdere stukken die zijn verlijmd (dit maakt de hals sterker), het hout is een veelbesproken onderwerp. Het gaat vaak over de hardheid, welke wordt bepaald door de dichtheid van de houtnerven, en het gewicht, een curciale factor bij het maken van een goed gebalanceerde gitaar. Hieronder een korte omschrijving van enkele veel gebruikte houtsoorten:

  • Esdoorn – Dit hout gebruikte Leo Fender voor de eerste solid-body elektrische gitaar (welke bekend werd als de Telecaster). Esdoorn heeft een gemiddelde hardheid en gewicht, en dit zorgde voor de juiste balans zonder dat de gitaar topzwaar werd. Fender gebruikte het esdoornhout ook als toets.
  • Mahonie – Akoestische gitaren worden sinds jaar en dag gemaakt met mahonie halzen. Het is iets minder stug als esdoorn en ook wat lichter. De karakteristieke donkere en natuurlijke kleur geeft een fraai contrast met een esdoorn of sparren bovenblad. Veel akoestische gitaren zijn ook gemaakt met een achter- en zijblad van mahonie.
  • Palissander – Dit zware hout met een rechte nerf is beschikbaar in een aantal variaties. Braziliaans palissander is vandaag de dag zeldzaam en zeer kostbaar, het gevolg van te intensieve ontbossing. Palissander wordt ook vaak gebruikt voor de toets dankzij het gladde en harde oppervlak. Paul Reed Smith maakt elektrische gitaren met palissander halzen en veel oudere akoestische gitaren hebben ook een hals van palissander.
  • Pau ferro – Dit is een populaire vervanging voor Braziliaans palissander (de naam betekent letterlijk “hout van ijzer”). Het is zwaar en niet poreus waardoor het makkelijk is te bewerken, ideaal voor hals en toets. Belangrijke tip: Pau ferro kan een allergische reactie verzaken bij ongeveer 15% van de bevolking.
  • Lindehout – Deze houtsoort heeft een relatief brede nerf, waardoor het zachter is dan andere houtsoorten. Lindehout wordt regelmatig gebruikt bij goedkopere akoestische gitaren, maar soms ook bij duurdere elektrische gitaren. Fabrikant Parker heeft een hals van lindehout, welke ze combineren met een carbon/ epoxy om zo een zeer sterke en lichtgewicht hals te maken. 
Geen gewrichtspijn voor deze halzen!

De halskoppeling is het punt waar de hals is bevestigd aan de body of klankkast van de gitaar. Dit is om meerdere redenen belangrijk. Allereerst moet de koppeling de kracht en spanning kunnen weerstaan, welke worden veroorzaakt door de gitaarsnaren - de totale spanning kan zeer hoog zijn! Verder heeft de manier van verbinden ook gevolgen voor de klank van de gitaar. Daarom wordt de halskoppeling zorgvuldig ontworpen bij akoestische en elektrische instrumenten. Er zijn drie manieren om de hals te bevestigen:

Set-in neck (gelijmde hals)

Gelijmde halsDit betekent dat de hals is vastgelijmd. Deze methode wordt toegepast al zo lang als akoestische gitaren bestaan en wordt bijna altijd gebruikt bij deze instrumenten. De set hals is zorgvuldig op maat gezaagd, zodat deze perfect past in de inham van de body. De twee delen worden bijna altijd vastgezet met een zogenaamde zwaluwstaartverbinding om het te verlijmen oppervlak zo groot mogelijk te maken. De Gibson Les Paul modellen zijn een goed voorbeeld van elektrische gitaren met set halzen.

Bolt-on Neck (geschroefde hals)

Geschroefde halsDeze hals werd eerst toegepast bij Leo Fender’s eerste elektrische gitaar, welke uiteindelijk de naam Telecaster kreeg. Ironisch genoeg gebruikte Fender helemaal geen bouten – zijn gitaarhals was verbonden met de body via vier houtschroeven. Desalniettemin bleef de naam hangen. Sommige gitaarbouwers gebruiken wel bouten. Taylor heeft een speciaal ontwerp met bouten ontwikkeld, waarbij de kop van de bout in de klankkast zit. Verder zie je bolt-on halzen alleen bij solid-body gitaren.

 

 

Neck Through Body (doorlopende hals)

Doorlopende halsDit soort halzen vind je alleen terug bij solid-body gitaren. De “hals” is in feite een integraal onderdeel van de body van de gitaar en bestrijkt de volledige lengte van het instrument. Les Paul’s vroege experimentele gitaren begonnen met een houten plank van 10 centimeter breed, die liep van de staart tot de gitaarkop, met de afgezaagde helften van een gitaar body gelijmd tegen de zijkanten. Meer geavanceerde neck-through designs maken gebruik van zwaluwstaartverbindingen of sokkels – een uitsparring in het ene deel past precies in het andere deel – om de hals aan de vleugels te verbinden.

Sommige spelers zijn van mening dat de lichtere bodyvleugels zorgen voor een gebrek aan lage tonen, waardoor de gitaar helder en dunnetjes klinkt. Neck-through instrumenten zijn ideaal voor spel op hoog volume waarbij veel definitie en strakke lage tonen vereist zijn. Sommige neck-through gitaren (Gibson’s Firebird bijvoorbeeld) hebben een hals van mahonie. Dit zachtere hout heeft een warme en ronde toon met meer karakter vergeleken met een set-in, of set-neck gitaar. De Parker Fly Classic gitaar combineert een neck-through design met lichtgewicht lindehout bedekt met een “exoskelet” van carbon en glas. Het resultaat is een bijzonder lichtgewicht gitaar met het gevoel van veel dichter en harder hout.

Profielen: een “C”, “U” of “V”?

Het halsprofiel (de vorm van de hals) is waarschijnlijk het meest persoonlijke deel van een gitaar. Het beinvloed hoe je handen en vingers passen om de hals en hoe makkelijk je kan bewegen over de toets. Al sinds de vroege jaren hebben akoestische gitaren variaties op het "C' profiel. Makers van elektrische gitaren hebben veelvuldig geëxperimenteerd met verschillende profielen op basis van de voorkeuren van gitaristen. Jeff Beck’s favoriete Fender Stratocasters hadden een zeer dikke “C” vorm; de huidige modellen van Fender’s Custom Artist Jeff Beck Signature Strat hebben een kleinere en meer spelersvriendelijke “C”-vorm.

HalsprofielenVergelijkbaar met het “C” profiel is het ovale halsprofiel. Dit profiel heeft een minder uitgesproken curve aan de achterkant en heeft een vaste schare fans. Aan de andere kant bestaat het “U” profiel – een bijna rechthoekige vorm die is gebruikt bij vele Fender gitaren - misschien wel het best voor spelers met lange vingers. Eric Clapton geeft de voorkeur aan een “V” hals met een comfortabele groef in het midden. Een variatie hierop is de “inverted V” ofwel omgekeerde “V” welke dikker is aan de bas zijde en dunner aan de treble zijde.

De breedte is net zo belangrijk  als het halsprofiel en sommige gitaarbouwers zijn overgestapt van de profielnamen naar termen “wide-fat” of “regular-thin” en zo verder. Hierbij is de breedte “wide, regular of narrow” en de diepte “fat, regular of thin.” Dit geeft vaak een duidelijkere omschrijving van de hals en kan je helpen bij het online winkelen voor een gitaar. Parker en Paul Reed Smith gebruiken deze omschrijvingen.

Zijn frets belangrijk?

Veel gitaristen denken niet echt na over frets, maar deze zijn wel van invloed op de klank en bespeelbaarheid van een gitaar. De meeste gitaristen beschouwen de frets als een vast onderdeel van de gitaarhals. Wanneer een gitaar een soepele en goed bespeelbare hals heeft, waar je makkelijk bends op kan maken met een heldere articulatie op alle posities van de hals, betekent dit dat de frets perfect zijn afgestemd en netjes zijn afgewerkt voor een goede actie. Het komt er op neer dat fretting zeer belangrijk is, maar de fabrikant beslist welke maat en dikte van de fretdraad het betse past bij de toets en hals van de gitaar.

Waarop letten bij aanschaf elektrische gitaar

Bodystijl

Elektrische gitaren zijn beschikbaar in drie uitvoeringen: solidbody, semihollow, and hollowbody. Semihollow gitaren noemen we ook wel semi-akoestische gitaren en hollowbody noemen we ook jazzgitaren.

StratsAls je op zoek bent naar een gitaar met veel sustain, luide versterking en als je veel effecten wil gebruiken dan zijn solidbody gitaren een prima keus. Semihollow body gitaren ofwel semi-akoestische gitaren zijn een goede optie wanneer je een combinatie zoekt tussen een akoestische resonerende sound met versterking. Hollowbody of “jazz” gitaren, geven een akoestische klank van de gitaar, maar zijn wel gevoelig voor feedack bij luide versterking.

Hout

De keuze van het hout heeft invloed op de klank en het gewicht van de gitaar, maar ook op een aantal andere factoren. Dure houtsoorten leveren niet altijd een betere klinkende gitaar op. De belangrijke vraag is of jij het geluid van de gitaar mooi vind.

Hals

De keuze van de hals van je nieuwe gitaar maak je op basis van hoe groot of klein je handen zijn.  Halzen zijn verkrijgbaar in verschillende profielen en vormen.

Set hals vs Bolt-on

Sommige mensen denken dat een set neck (gelijmd) betere sustain heeft dan een hals die is geschoefd. Dit kan gevolgen hebben voor je uiteindelijke keuze. Als je een Fender Stratocaster wil hebben, dan krijg je echter altijd een geschroefde hals. Ga je voor een Gibson Les Paul, dan krijg je een set neck.

Schaallengte

De schaallengte heeft invloed op zowel de klankkwaliteit van de noten en de spanning van de snaar bij een bepaalde stemming. De schaallengte refereert aan het trillende deel van de snaar welke wordt gemeten van de topkam tot de brugzadels. Plaatsing van de frets is een ratio gebaseerd op schaallengte, dus bij langere schalen is de afstand tussen de frets groter.

De meeste moderne elektrische gitaren hebben een van twee veelgebruikte schaallengtes: de “Gibson” schaal, van 24.75″ geeft de Les Paul zijn ronde attack en volle basklank en de “Fender” schaal van 25.5″, welke de Strat zijn heldere en snijdende klank bezorgt. Een derde schaallengte, de 25″ schaal, wordt onder andere gebruikt door Paul Reed Smith geeft weer een geheel eigen toon en is zeker geen compromis tussen “Gibson” en “Fender.”

Intonatie

Intonatie bepaald of alle noten die je speelt in de juiste stemming zijn. Als de afstand tussen de frets (meestal boven de 12e fret) niet correct is, dan kan je de gitaar niet gebruiken.

Aantal frets

De meeste elektrische gitaren hebben 22 frets. Speel je graag in de hogere registers, dan geeft een 24-frets hals je een volledig octaaf boven de 12e fret.

Afwerking

Bij elektrische gitaren is de invloed van de laklaag op de klank niet zo groot als bij akoestische gitaren. Je hoeft er dus niet echt bij stil te staan. De gitaarbouwers kiezen steeds de optimale lakafwerking.

Brug

Er zijn twee veel voorkomende bruggen voor gitaren; de tremolo brug en stoptail brug. Met de tremolo brug (of whammy bar) kan je “dives” maken door alle snaren tegelijk te strekken of vieren (goed voor Metal stijlen), maar je snaren kunnen ook sneller ontstemmen. De stoptail brug is stabieler en omdat hij vastzit aan de body geeft hij iets meer sustain dan een tremolo brug, welke “zweeft” boven de body.

Pickups

De meeste gitaren hebben twee pickups; één dicht bij de hals, welke een dikkere sound geeft, en één dicht bij de brug, welke meer een treble “twangy” sound geeft. Een 3-positie schakelaar stelt je in staat om te kiezen tussen beide pickups of om ze te mengen. Sommige gitaren hebben een vijf-positie schakelaar, waarbij de signalen worden gemengd en waarbij tevens de fase wordt aangepast om glazige klanken te creëren. Veel gitaren heben ook een derde "mid" pickup voor nog meer klankmeng mogelijkheden.

Stemmechaniek

Het type stemmechaniek is zeker van belang voor je gitaar. Ze zorgen ervoor dat je gitaar goed in stemming blijft. Gesloten mechanieken zijn minder gevoelig voor roest en vocht en zijn daardoor minder onderhoudsgevoelig als open stemmechanieken.

Bekijk alle elektrische gitaren >