Koopgids voor digitale piano's

Bij het aanschaffen van een digitale piano, is er een aantal dingen waar je rekening mee moet houden. Allereerst zul je jezelf de vraag moeten stellen waar je nu eigenlijk naar op zoek bent, er bestaat namelijk veel verwarring over wat een digitale piano nu eigenlijk is, en wat nou eigenlijk het verschil is met bijvoorbeeld een synthesizer. In deze koopgids zullen we zo uitgebreid mogelijk al deze verschillen behandelen om je zo goed mogelijk voor te bereiden op je eventuele aankoop.

Soorten

Technisch gezien zou je onder de term "digitale piano" heel wat meer kunnen laten vallen dan enkel de digitale versie van de akoestische vleugel of piano, en dat is precies waar de oorsprong van de verwarring ligt. Zo zijn keyboards en synthesizers in wezen ook "digitale" piano's, toch wordt er met de term digitale piano wat anders bedoelt.

Digitale piano

Een digitale piano of vleugel (ook wel elektrische piano of vleugel genoemd) is een instrument dat zo accuraat mogelijk de complete ervaring van het spelen op een akoestisch instrument probeert te simuleren. Dat betekent dat de aanslag van de toetsen zeer natuurgetrouw aanvoelt, en dat de geluidskwaliteit over het algemeen zeer goed, tot nauwelijks van echt te onderscheiden is. Dit soort instrumenten is ideaal voor serieuze pianisten die bijvoorbeel graag professioneel willen kunnen oefenen, zonder dat iemand daar last van heeft. Bovendien bieden digitale piano's vaak extra functies aan, zoals het meespelen met een virtuele band, of het direct kunnen opnemen van je pianospel, en zelfs in sommige gevallen het besturen van je DAW. 

Stage piano's

De digitale piano is ook verkrijgbaar in de stage piano variant, bij dit soort digitale piano's is er veel aandacht besteed aan de vervoerbaarheid van het apparaat, zodat je er gebruik van kunt maken op een podium. Echter, het feit dat ze wat makkerlijker te vervoeren zijn zorgt verder niet voor een verlies in geluidskwaliteit. Een opvallende eigenschap van de meeste stage piano's, is het gebrek aan (kwalitatieve) speakers. Dit is zeer goed te verklaren, aangezien je op een podium toch over het algemeen een PA tot je beschikking hebt waar je jouw stage piano op aan kunt sluiten, heb je geen interne speakers meer nodig. De bekendste en populairste stage piano's onder professionals worden allemaal door Nord gemaakt, maar er zijn ook vele goedkopere eveneens goede alternatieven.

Keyboard

Een vaak veel goedkoper alternatief is het keyboard. Bij keyboards ligt de nadruk veel meer op de extra functies en geluiden dan op de geluidskwalteit en het gevoel bij het spelen. Zo zul je direct een verschil merken wanneer je op het klavier (de toetsen) van een keyboard speelt en dit vergelijkt met het klavier van aan digitale of akoestische piano. Bij digitale piano's zit er vaak een complex systeem ingebouwd om de toetsen gewicht te geven, soms zelfs per toets verschillend, en bij enkelen zit er zelfs een compleet hamersysteem ingebouwd zoals bij een akoestisch instrument, terwijl je bij een keyboard hoogstens een simpel veersysteem zult tegenkomen. Een keyboard bevat vaak honderden verschillende samples waar je mee kunt spelen, en ook vaak in meer of mindere mate een aantal backing tracks. Keyboards uit de lagere prijsklasse zijn vooral geschikt voor kinderen om met muziek kennis te maken, terwijl keyboard uit hogere prijsklassen juist zeer geschikt zijn voor songwriters en componisten die graag real-time willen horen hoe alles klinkt, en inspiratie willen opdoen dankzij hun keyboard.

Synthesizer

Een synthesizer is weer een heel ander beestje. Hoewel de aanslag van de toetsen vaak vergelijkbaar is met die van keyboards (mits hij überhaubt een klavier heeft, vele synthesizers werken namelijk niet met een klavier), is het in wezen een volledig ander instrument. Een synthesizer is een instrument waarmee je kunstmatig geluiden kunt opwekken en deze geluiden vervolgens kunt beïnvloeden en bewerken zodat er compleet nieuwe klanken ontstaan. Dit kan aan de hand van samples die je veelal zelf moet maken, of aan de hand van standaard golfvormen zoals de sinusgolf, blokgolf, en zaagtandgolf.

 

De juiste digitale piano (of vleugel) voor jou

Nu we alle eventuele verwarring met betrekking tot de term "digitale piano" uit de lucht hebben gehaald, kunnen we dieper ingaan op het maken van de juiste keuze. Om deze keuze te kunnen maken, moet je weten wat je kunt verwachten, en weten wat je zelf nodig denkt te hebben.

Aantal toetsen en aanslaggevoeligheid

Wanneer ruimte geen enkel probleem is, is het altijd het beste om voor een klavier van 88 toetsen te gaan, dit is namelijk de standaard bij akoestische instrumenten, en hierdoor is het gemakkelijker om te schakelen tussen een akoestische piano en een digitale. Wanneer ruimte echter wel een probleem is, kun je altijd kiezen voor digitale piano's met minder toetsen. Over het algemeen is het minimum aantal toetsen bij een digitale piano zo'n 61. Wanneer je de digitale piano graag wilt gebruiken voor live-optredens kun je ook kiezen voor de eerder genoemde stage piano's. Deze zijn zeer compact en dus gemakkelijk te vervoeren, maar bieden over het algemeen alsnog zeer goede geluidskwaliteit en een realistische speelervaring.

Bij digitale piano's zul je de term "aanslaggevoelig" tegenkomen. Dat wil zeggen dat de toetsen reageren op de snelheid en/of de kracht waarmee jij de toetsen indrukt, vergelijkbaar met hoe een akoestisch instrument dat zou doen. Om dit te kunnen bewerkstelligen zit er in de meeste digitale piano's een systeem gebouwd dat registreert hoe hard jij de toets aanslaat, om daar vervolgens een sample met het juiste volume aan te verbinden. Afhankelijk van de kwaliteit van de digitale piano, bevat hij veel of weinig verschillende samples om de aanslag te kunnen reproduceren.

Dan is er nog het materiaal waar de toetsen van gemaakt zijn. Dit heeft direct effect op de ervaring van het spelen. Wanneer er plastic toetsen gebruikt zijn, zullen ze op de één of de andere manier het gewicht van de toetsen moeten verhogen. Tegenwoordig wordt in de beste modellen vaak een combinatie van kunstivoor en hout gebruikt, precies zoals bij akoestische instrumenten.

Functies

Waar wil je het instrument voor gaan gebruiken? Wanneer het antwoord op deze vraag simpelweg is "om lekker in stilte piano te kunnen spelen", hoef je hier weinig rekening mee te houden. Echter, wanneer je meer gebruik wilt maken van de eventuele extra functies, kan het lonen om hier aandacht aan te besteden. Het is niet per definitie een regel, maar bedenk dat wanneer een digitale piano veel extra functies bevat, hij waarschijnlijk een mindere geluidskwaliteit zal leveren. En dat wanneer een digitale piano bijvoorbeeld slechts bepaalde vleugels en piano's kan simuleren, daar waarschijnlijk alle aandacht naartoe zal zijn gegaan tijdens de ontwikkeling van het instrument, en dus wellicht een betere geluidskwaliteit zal leveren. De volgende functies zou je tegen kunnen komen in digitale piano's:

- De mogelijkheid een extern apparaat zoals een Mp3-speler aan te sluiten om mee te kunnen spelen.
- MIDI-out om de piano bijvoorbeeld als besturing voor je DAW te gebruiken.
- Begeleidingsfunctie. Dit kunnen simpele voorgeprogrammeerde ritmes zijn tot complete arrangementen die reageren op wat jij speelt. Deze functie is vaak zeer gewenst voor mensen die willen leren improviseren.
- Lesfuncties. Veel digitale piano's hebben een eenvoudige lesmethode ingebouwd die je door middel van lampjes of bladmuziek op het eventueel ingebouwde beeldscherm kan laten zien wat je moet spelen.
- Meerdere geluiden om uit te kiezen. Dit kunnen meerdere vleugel- of pianogeluiden zijn, of geluiden van andere instrumenten.
- De mogelijkheid jezelf op te nemen, en terug te luisteren.

Grote merken en hun geluidskwaliteit

Dan komt nu de grote vraag: welk merk is het beste? Deze vraag is echter zeer lastig te beantwoorden. De twee grootste merken op het gebied van digitale piano's zijn op dit moment Roland en Yamaha. Iets kleinere merken die zeker nog noemenswaardig zijn daarnaast Casio en Korg. Yamaha is van deze vier de enige die daadwerkelijk zelf ook akoestische instrumenten bouwt, en maken dan ook samples van hun eigen beste piano's en vleugels. Dit betekent echter niet per definitie dat Yamaha altijd de beste geluidskwaliteit biedt. Op het gebied van akoestische vleugels en piano's zijn er twee merken de absolute favoriet: Steinway en Bösendorfer, en deze worden dan ook vaak gebruikt om samples van te maken voor andere merken. Hoe goed deze samples zijn hangt veel af van de manier waarop ze gemaakt zijn. Wanneer je fantastische instrumenten met matige studio-apparatuur of zelfs matige studiotechnici opneemt, zullen de resultaten niet erg bijzonder zijn. En andersom, wanneer je gemiddelde instrumenten zeer professioneel opneemt, kunnen de resultaten behoorlijk verassend zijn! Luister dus vooral, en oordeel zelf.

Voor alle merken en modellen geldt er één zeer belangrijk punt om op te letten: de ingebouwde speakers. Dit is helaas waar veel goedkopere digitale piano's de mist in gaan. Het kan dus voorkomen dat een merk een digitale piano of vleugel aanbiedt, die fantastische samples bevat, heel realistisch reageert op jouw aanslag, maar zulke slechte speakers bevat dat de ervaring uiteindelijk bijzonder oninspirerend is. Dit hoeft echter geen ramp te zijn wanneer je zelf in het bezit bent van kwalitatieve speakers en de digitale piano op z'n minst een hoofdtelefoonuitgang heeft. Dan kun je namelijk je eigen speakers (eventueel met een adapter) aansluiten op de digitale piano en zal de geluidskwaliteit aanzienlijk toenemen. Merken als Yamaha en Roland staan erom bekend speakers van goede kwaliteit in hun digitale piano's te bouwen, vaak ook op innovatieve wijze waardoor de manier waarop een akoestische piano geluid voortbrengt nog beter gesimuleerd kan worden.

Bekijk hier alle digitale piano's >

Bekijk hier alle stage piano's >

Bekijk hier alle keyboards >

Bekijk hier alle synthesizers >