Waarvoor staat precies de afkorting D.I en wat zegt dat over het apparaat?

De afkorting D.I staat voor Direct Injection (box), waarbij de Direct vooral aangeeft dat je op de D.I box in de meeste gevallen rechtstreeks een elektrisch instrument (versterkt door een voorversterker) zal aansluiten.

 

Wat doet een D.I box?

Zoals je misschien al weet uit ervaringen met het technische aspect van geluidsversterking, bestaan er in hoofdzaak twee soorten van “passief” audiosignaal. Je hebt vast ooit al eens gehoord van gebalanceerd en ongebalanceerd signaal. Kort gezegd, heb je met een instrument die een ongebalanceerde uitgang heeft meer kans op signaal met brom en storing van buitenaf. Het gekende knorrende geluid wanneer je met je smartphone te dicht bij een kabel komt is daar een goed voorbeeld van. Onderaan vind je een verklaring hoe die brom of storing dan weggewerkt wordt door een gebalanceerde aansluiting te gebruiken.

Een ongebalanceerd signaal komt het meest voor bij bijvoorbeeld akoestische instrumenten die een pick-up geïnstalleerd hebben, denk maar akoestische gitaren of basgitaren en bijvoorbeeld een contrabas of viool, maar ook bepaalde DJ-mixers hebben ongebalanceerde uitgangen (RCA).

Om dat signaal netjes binnen te krijgen in de mengtafel opteert de geluidstechnieker of muzikant ervoor om een D.I-box te gebruiken. Wat je dan doet is het ongebalanceerd signaal omzetten naar gebalanceerd signaal. Een gebalanceerd signaal kan zonder storingen van buitenaf tot makkelijk 100 meter ver gestuurd worden. Is het je al opgevallen dat RCA en mono-jack kabels zelden langer dan 6 meter te vinden zijn?

 

Hoe herken je snel een gebalanceerde aansluiting of kabel?

Een mono-jack kabel of een RCA kabel is altijd ongebalanceerd, deze hebben immers maar twee aders, terwijl voor een gebalanceerd signaal altijd drie aders in de kabel nodig zijn. De benaming TS (Tip en Sleeve, dus twee aders) voor mono jack, en TRS (Tip, Ring en Sleeve, dus drie aders)
voor stereo jack wordt vaak vermeldt in de handleiding van toestellen of op het toestel zelf. 
Zo weet je onmiddellijk welke aansluiting jouw instrument heeft.

 

Welke voordelen biedt een D.I-box als ik ook jack-aansluitingen op de mengtafel heb?

Door de D.I-box kan jij je instrument op de mengtafel aansluiten op een mono kanaal met XLR aansluiting. Maar waarom zou je dat doen? Wel, dat geeft je vaak niet alleen meer controle over het signaal op de mengtafel, het zet ook jouw hoog-impedant signaal dat het instrument uitstuurt om naar een laag-impedant signaal. Dat is precies wat we willen want heb je al gemerkt hoe weinig ruimte je krijgt om met de gain van de mengtafel te werken zonder al snel de jack-input van de mengtafel te oversturen? Uiteraard kun je nog steeds jouw gitaar rechtstreeks aansluiten op de mengtafel, maar weet je nog hoe lang die ongebalanceerde kabels vaak maar zijn? Je mengtafel staat toch al vaker verder dan 6 meter van je instrument. En dan is ook de brom of kans op storing in jouw signaal nog niet weggenomen. Eén oplossing dus om het beste signaal uit een ongebalanceerde uitgang aan te sluiten: een D.I-box!

 

Maar er moeten nóg voordelen aan een D.I-box zijn!

En uiteraard zijn die er! Nagenoeg elke D.I-box heeft een -20 of -40dB PAD-knop, daarmee kan het signaal wat je aansluit op de DI-box -20 of -40 decibel gedempt worden, stel je maar voor dat de keyboardspeler beslist zijn keyboard op vol volume te zetten en het signaal op jouw mengtafel al onmiddellijk in het rood gaat nog zonder de gain open te zetten (je stuurt immers een signaal uit de voorversterker van het keyboard naar een ingang op de mengtafel die voorzien is om zwak microfoon- of lijnniveau binnen te halen). Daar komt de PAD-knop perfect van pas. Heb je een THRU-uitgang op de D.I-box, dan heb je er alvast een zeer handige functie bij!

Een THRU-uitgang kopieert en stuurt hetzelfde signaal uit als het signaal dat binnenkomt in de INPUT van jouw D.I-box. Let wel! In de meeste gevallen blijft dit een ongebalanceerd signaal, sluit deze dus niet aan op jouw mengtafel maar gebruik hem bijvoorbeeld wanneer je de basgitaar clean (dus vóór de basversterker) wil binnenhalen op jouw mengtafel. Je sluit in dat geval de basgitaar rechtstreeks aan op de D.I-box met een gitaarkabel. De XLR-uitgang van de D.I-box stuur je naar de mengtafel, en vanuit de THRU-uitgang stuur je het signaal van de basgitaar naar de versterker van de bassist.

Nu heb jij het nette, gebalanceerd signaal van de basgitaar op de mengtafel en wat de bassist met zijn versterker doet, daar heb jij op de mengtafel geen last van om een mooie mix te maken, handig toch? Je kan dan zelfs nog een microfoon voor de basversterker plaatsen en zo controle houden over de basgitaar én de akoestische klank van de basversterker. Wat als je dan toch nog brom blijkt te hebben op het signaal? Dan is niet altijd maar toch vaak de brom afkomstig van het stroomcircuit in je toestel of op je podium, dat zich vastzet op de aarding van je audio signaal. Daarvoor heb je in bijna alle gevallen een knopje Ground Lift op de D.I-box. Daarmee kun je makkelijk de aarding in je signaal onderbreken en in vele gevallen de brom alsnog wegnemen.

 

Welke types D.I-box bestaan er?

De belangrijkste vier types D.I-box zijn passief en actief, stereo en mono. Al naar gelang de toepassing dien je hier het juiste model eruit te pikken.

Passieve D.I-boxes werken met een signaaltranformator die het binnenkomende signaal, omzet in een signaal met lagere spanning en lagere impedantie. Ze hebben geen batterij of andere voeding (48V voeding) nodig. Voor zwakke signalen is een passieve DI minder geschikt, omdat de output spanning altijd lager is en omdat het binnenkomende signaal in zekere mate belast wordt.

Een actieve DI heeft een ingebouwd versterkertje en heeft dus een voeding nodig, dit is dus dat 48V knopje op jouw mengtafel! Die geeft via het microfoonkanaal een kleine spanning naar de DI-box waardoor die kan functioneren. Een actieve D.I-box is de aangewezen keus bij zwakke signaalbronnen, zoals bijvoorbeeld snaarinstrumenten met een pick-up element, zonder of met eigen voorversterkertje.

Klik hier om meer te lezen over het verschil tussen een gebalanceerd en ongebalanceerd signaal.